Amacımız
Etnografi, araştırmacının belli bir topluluğa ya da organizasyona dahil olarak o topluluğa özgü davranışları, ilişkileri ve etkileşim biçimlerini ortaya koymayı amaçlayan nitel bir araştırma yöntemidir. İlk örneklerine antropoloji alanında rastlanan etnografik araştırmalar, antropoloğun, dış dünyaya “kapalı” ve “izole” varsayılan toplulukların kültürünü derinlemesine anlamak üzere uzun bir süre yaşamlarına dahil olacak şekilde katılımcı gözlem metoduyla gerçekleştirilmiştir. İlerleyen yıllarda daha nitelikli ve sistemli veri üretmek üzere katılarak gözlem metodunun yanında derinlemesine mülakat tekniğinin kullanımı da etnografik araştırmalarda yaygınlaşmıştır.
Günümüzde ise etnografi yöntemi, artık yalnızca antropolojide değil, veri üretirken insan ve kültür ilişkisinin karmaşık yanının anlaşılmasının öneminin farkındalığıyla sosyal bilimlerin pek çok alanında da kullanılmaktadır. Daha da önemlisi, günümüz etnografisi, yalnızca uzak diyarlardaki toplulukları değil araştırmacının parçası olduğu kendi toplumunu da etraflıca araştırmasına kadar yelpazesini genişletmiştir.
Etnografik
yöntemi kullanan araştırmacıların amacı, bir topluluğun duygu, düşünce ve
davranış biçimlerini alan araştırması yoluyla ortaya koymak ve bu biçimlerin o
topluluk için ne anlama geldiğini anlamaya çalışmaktır. Bu bağlamda
etnografinin amacını da yalnızca o topluluğun sosyo-kültürel uygulamalarına ve
etkileşimlerine yönelik bir anlayış geliştirmek değil aynı zamanda bu uygulama
ve etkileşimlere yönelik anlamlar ağını ortaya koymaya çalışmaktır:
Bu
bağlamda bu bilimsel eğitim etkinliğinin amacı da (1) başta antropoloji, sosyoloji
ve coğrafya olmak üzere etnografinin nitel araştırmalarda kullanımının
teorik ve pratik düzlemde ele alınmasını sağlamak;
(2), katılımcıların bu bilimsel eğitim etkinliğinde teori ve uygulamaya yönelik aldığı eğitimlerle edindiği bilgileri etnografik verilerin elde edildiği sahaları ziyaret ederek pekiştirmelerine;
(3)
etnografik yöntemle elde edebileceği verilerin nitelikli akademik çıktılara
dönüştürülmesine yönelik çalışmalarda bulunmalarına katkı sağlamaktır.
Bu bilimsel eğitim etkinliği, sosyal bilimlerde etnografik yöntemin hem teorik hem de uygulamalı olarak öğrenilmesini amaçlamaktadır. Türkiye’de etnografi çoğu zaman derslerde teorik olarak ele alınmakta, ancak saha deneyimine dayalı uygulamalar sınırlı kalmaktadır. Bu program, lisansüstü öğrencilerin ve genç araştırmacıların etnografik yöntemi sahada deneyimleyerek öğrenmelerini hedeflemektedir. Iğdır’da dört gün sürecek etkinlikte, alanında uzman akademisyenler tarafından nitel araştırma yöntemleri, etnografik veri toplama teknikleri, katılarak gözlem ve mülakat yöntemleri, veri analizi ve akademik yazım süreçleri üzerine eğitimler verilecektir. Ayrıca sözlü tarih yaklaşımına da değinilerek, özellikle konargöçer toplulukların geçmiş deneyimlerinin ve hafızalarının kayıt altına alınmasının önemi ele alınacaktır.
Programın uygulamalı bölümünde katılımcılar, Ağrı Dağı çevresindeki Korhan Yaylası ve Ahura Vadisi’nde saha çalışmasına katılacak ve konargöçer topluluklarla doğrudan temas kuracaktır. Böylece etnografik yöntemi yerinde gözlemleme ve deneyimleme fırsatı bulacaklardır. Bu etkinlik, katılımcıların tez ve akademik çalışmalarında etnografik yöntemi daha bilinçli ve nitelikli şekilde kullanmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getirerek akademik iş birliğini güçlendirmesi ve bölgenin sosyal yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sunması beklenmektedir.